Hoe je de “sweet spot” vindt tussen controle en flexibiliteit
Ben jij geneigd om alles te controleren, of neem je juist een laissez-faire houding aan, als je je gaat voorbereiden voor een presentatie?
De perfectionist is geneigd om te “overcontroleren” en in de hoogste versnelling te gaan om alles perfect te krijgen.
De “het komt wel goed” spreker neemt een meer “laissez-faire” houding aan en heeft misschien niet helemaal helder wat hij of zij precies met de presentatie wil gaan bereiken.
Hoewel deze twee uitersten – “overdrive versus laissez-faire” – hun voorbereiding op een totaal andere manier aanpakken, komen ze uiteindelijk vaak op dezelfde plek uit.
Namelijk: na afloop van de presentatie voelen ze zich niet tevreden of blij met het resultaat. Ze weten dat het beter had gekund. Ze hebben niet de impact gemaakt die ze hadden wilden maken.
Waarom de uitersten ons ontevreden achterlaten
De psychologie erachter
We moeten ons realiseren dat we, wanneer we het gevoel hebben dat er veel op het spel staat, manieren gaan zoeken om met die spannende situatie om te gaan.
Misschien moeten we aan onze manager uitleggen wat we het afgelopen kwartaal hebben gedaan en willen we een goede indruk maken.
Of we voelen dat we heel overtuigend moeten zijn wanneer we presenteren aan een potentiële klant.
Allemaal situaties waarin we het écht goed willen doen.
Wat we dan zoeken, is veiligheid.
We willen ons veilig voelen in deze spannende situatie. We willen grip krijgen.
En hier wordt de psychologie interessant.
De Perfectionist en de “het komt wel goed” spreker bereiden zich niet alleen op een andere manier voor. Ze proberen op verschillende manieren veiligheid te creëren.
De Perfectionist zoekt veiligheid in meer controle.
“Als ik alles weet, kan ik niet voor verrassingen komen te staan.”
De “het komt wel goed” spreker zoekt veiligheid door het belang van de situatie kleiner te maken.
“Het stelt niet zoveel voor. Ik weet waar ik het over heb. Het komt wel goed.”
Twee verschillende strategieën, maar onder de oppervlakte proberen ze iets vergelijkbaars te bereiken:
“Ik wil me veilig voelen in deze spannende situatie.”
De Perfectionist: veiligheid door controle
Wanneer de Perfectionist begint met voorbereiden, duikt die de inhoud in.
Alles moet compleet zijn. Geen enkel detail mag worden vergeten.
De focus ligt daardoor vooral op inhoud en controle.
Maar tijdens het verzamelen van al die informatie kunnen ze verstrikt raken in de inhoud en het overzicht verliezen.
Wanneer ze vervolgens presenteren, proberen ze als het ware een olifant in een kleine doos te stoppen.
Te veel informatie in te weinig tijd.
Zo presenteren is niet leuk. En het “overcontroleren” leidt paradoxaal genoeg vaak juist tot minder controle.
Daar komt nog bij dat het publiek volledig afhaakt, omdat het simpelweg niet zoveel informatie kan verwerken.
Veel werk. Geen impact.
Het komt wel goed spreker: veiligheid door het kleiner te maken
De “het komt wel goed” spreker kan zichzelf ervan overtuigen dat de situatie niet zo belangrijk is. Soms is overmoed een beschermingsmechanisme.
Ze denken bijvoorbeeld:
“Ik werk hier al weken aan. Hoe moeilijk kan het zijn om er iets over te vertellen?”
Dus bereiden ze zich nauwelijks voor.
Of ze zeggen:
“Als ik me ga voorbereiden, is het niet meer spontaan.”
En daar zit iets in.
Ze willen natuurlijk niet doorschieten naar het andere uiterste. Als een robot, woord voor woord uit het hoofd als een nieuwslezer presenteren.
Maar wanneer ze vervolgens presenteren, kan het lastig zijn om hun punt duidelijk te maken.
Ze beginnen gewoon en zien onderweg wel waar ze uitkomen.
Omdat ze niet precies weten waar ze naartoe willen, wat hun doel is of wat hun kernboodschap is, praten ze vaak veel, maar zeggen ze uiteindelijk niet veel.
Ze zijn flexibel, maar missen richting.
Verschillende wegen. Dezelfde bestemming.
De Perfectionist beschermt zichzelf door alles te controleren.
De “het komt wel goed”spreker beschermt zichzelf door zichzelf ervan te overtuigen dat er niets te controleren valt.
Ze nemen totaal verschillende wegen.
Maar komen vaak op dezelfde plek uit:
“Dit ging niet zo goed als het had gekund.”
Waar herken jij jezelf in?
Ben jij een Perfectionist?
Of ben je eerder een “het komt wel goed spreker?
Vind je jezelf links of rechts van de sweet spot?
Of je nu een “het komt wel goed” spreker of een Perfectionist bent: jullie hebben allebei ergens gelijk. 😉
We hebben zowel controle als flexibiliteit nodig om met impact te presenteren.
Maar niet overcontroleren. En ook niet laissez-faire.
Dat zijn de uitersten waar we in terecht kunnen komen wanneer we, vaak zonder dat we het doorhebben gaan overcompenseren en veiligheid proberen te creëren in situaties die spannend voelen of waarin veel op het spel staat.
De sweet spot zit in het midden.
Wil je weten hoe je de sweet spot bereikt? Leer in mijn trainingen hoe je zowel je mindset als praktische tools je hier te hulp kunnen schieten.
Zodat je met een voldaan een super tevreden gevoel je presentaties kunt verlaten. En keer op keer succesvolle presentaties kunt neerzetten.
